Aresztowanie kardynała Josepha Zen 11 maja wywołało oburzenie na całym świecie, i zarówno katoliccy przywódcy, jak i wielu polityków potępiło ten akt i wezwali Watykan do odrzucenia tajnego układu z Chinami.
90-letni kardynał Joseph Zen, emerytowany biskup Hongkongu, został aresztowany przez policję w Hongkongu 11 maja, zanim kilka godzin później został zwolniony za kaucją. Został oskarżony o „rzekomą zmowę z siłami zagranicznymi” za rolę powiernika Funduszu Pomocy Humanitarnej 612.
Wraz z kardynałem władze aresztowały także pozostałych czterech powierników Funduszu: wybitną byłą legislatorkę opozycji Margaret Ng Ngoi-yee, piosenkarkę Denise Ho Wan-sze, Xu Baoqianga i Cyd Ho Sau-lana, który był już w więzienia, ale ponownie aresztowany.
Fundusz został utworzony, aby oferować „prawną, medyczną, psychologiczną i pomoc finansową w nagłych wypadkach” osobom zaangażowanym w protesty w 2019 r. przeciwko rządowej ustawie o zmianie ustawy o ekstradycji, która pozwalałaby na przenoszenie więźniów do Chin na proces.
Chińskie władze uzasadniły aresztowania, mówiąc, że pięciu powierników zostało oskarżonych o wydumane przestepstwo „nakładania sankcji na Specjalny Region Administracyjny Hongkongu i tym samym zagrażanie bezpieczeństwu narodowemu”.
Dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej, Matteo Bruni, wydał oświadczenie 11 maja, pisząc: „Stolica Apostolska z niepokojem dowiedziała się o aresztowaniu kardynała Zen i z niezwykłą uwagą śledzi rozwój sytuacji”.
Diecezja Hongkongu wydała później podobnie sformułowane oświadczenie, mówiąc, że diecezja „jest bardzo zaniepokojona stanem i bezpieczeństwem kardynała Josepha Zen i wznosimy za niego nasze specjalne modlitwy”.
Aresztowanie kardynała spowodowało teraz wznowioną analizę tajnej umowy Watykanu która została zawarta z Pekinem i ma zostać wznowiona jesienią. Zen był głośnym krytykiem umowy, oskarżając Franciszka o „zachęcanie do schizmy” i „wyprzedanie Kościoła katolickiego w Chinach” i nazwał umowę „nisłychaną zdradą”.
Na początku tego roku najwyżsi rangą urzędnicy Watykanu na Tajwanie i w Hongkongu zostali usunięci w ciągu kilku tygodni i nie zostali jeszcze zastąpieni, co skłoniło Benedicta Rogersa z Hong Kong Watch do spekulacji, że Watykan może dążyć do wzmocnienia więzi z Chinami.
W świetle aresztowania Zen Rogers dołączył do wielu katolików, wzywając Franciszka do zakończenia umowy i zajęcia stanowiska przeciwko Chinom:
Nadszedł czas, aby katolicy na całym świecie zwrócili się o tym do Watykanu. Napiszcie do Sekretariatu Stanu i podzielcie się swoimi poglądami na temat podejrzanej umowy Rzymu z Komunistyczną Partią Chin. Wzywaj Ojca Świętego, aby zabrał głos. Żądaj zakończenia polityki ustępstw, którą Rzym przyjął wobec jednego z najbardziej represyjnych, brutalnych i ludobójczych reżimów na świecie. I módlcie się za Kościół w Chinach i Hongkongu.
