Ujawniono projekt koncepcyjny nowego polskiego wysokotemperaturowego reaktora badawczego, opracowanego przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). Opracowany przy udziale Japonii reaktor mógłby powstać w Polsce w NCBJ.
Projekt wysokotemperaturowego reaktora chłodzonego gazem (HTGR) – nazwanego HTGR-POLA – opracował zespół Zakładu Energii Jądrowej i Analiz Środowiska NCBJ, pracujący pod kierownictwem prof. Mariusza Dąbrowskiego.
Reaktor chłodzony helem – mierzący 12,3 m wysokości i 4,1 m średnicy – dostarczy 30 MW mocy cieplnej. Będzie zawierał pryzmatyczny rdzeń składający się z sześciokątnych bloków. Moderowany grafitem reaktor będzie pracował na paliwie typu TRISO o wzbogaceniu 8-12%. Główny obieg chłodzenia helem z wymuszonym obiegiem będzie pracował pod ciśnieniem 6 MPa. Temperatura helu na wylocie z reaktora wyniesie 750°C, na wlocie 325°C. Reaktor będzie wyposażony w pasywne i aktywne systemy bezpieczeństwa, których żywotność planowana jest na 60 lat.
Według NCBJ HTGR-POLA mogłaby być wykorzystana do pracy w kogeneracji z maksymalną mocą elektryczną brutto 10 MWe i parą wysokotemperaturową o temperaturze 540°C. Może być również stosowany w procesach przemysłowych lub do ogrzewania komunalnego.
Projekt koncepcyjny po raz pierwszy publicznie zaprezentował 12 czerwca Józef Sobolewski, pełnomocnik dyrektora NCBJ ds. rozwoju reaktorów wysokotemperaturowych. Prezentacja odbyła się na konferencji w Warszawie zorganizowanej przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców.
„Projekt koncepcyjny jest punktem wyjścia do opracowania projektu podstawowego, który obejmie również analizy bezpieczeństwa i testy materiałów konstrukcyjnych reaktora” – powiedział NCBJ.
NCBJ poinformowało, że jego prace nad reaktorem wysokotemperaturowym są finansowane w ramach projektu Ministerstwa Edukacji i Nauki. Finansowanie projektu w latach 2021-2024 wynosi łącznie 60 mln zł (14,7 mln USD).
Projekt HTGR-POLA został przygotowany we współpracy z Japońską Agencją Energii Atomowej (JAEA), która dysponuje własnym wysokotemperaturowym reaktorem testowym (HTTR), prototypowym reaktorem o mocy 30 MWt moderowanym grafitem, chłodzonym gazowym helem.
NCBJ rozpoczęło prace nad projektem koncepcyjnym reaktora badawczego HTGR w 2021 r. W listopadzie ubiegłego roku umowa między JAEA i NCBJ dodała podstawowy projekt reaktora badawczego do trwającej współpracy badawczo-rozwojowej nad technologią HTGR. Umowa uzupełnia wcześniejszą umowę o współpracę badawczo-rozwojową nad reaktorem badawczym.
Reaktory wysokotemperaturowe mogące dostarczać parę o temperaturze do 1000°C mogłyby zastąpić paliwa kopalne jako źródło ciepła dla przemysłu chemicznego i petrochemicznego, prowadząc do dekarbonizacji wielu procesów produkcyjnych, a także umożliwiając ekonomiczną produkcję wodoru.
