Odnowiony trend w energetyce jądrowej ma potencjał, aby otworzyć nową erę dla bezpiecznego i czystego źródła energii, ponieważ popyt na energię elektryczną silnie rośnie na całym świecie, zgodnie z raportami Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE). Zgodnie z raportem MAE „Droga do nowej ery energetyki jądrowej” świeży impuls w energetyce jądrowej nasila się w postaci nowej polityki, projektów, inwestycji i postępów technologicznych (takich jak małe reaktory modułowe).
Trtend ten zapewnia on kompleksową ocenę obecnej sytuacji, identyfikując główne wyzwania, które należy rozwiązać, aby wykorzystać sytuację i umożliwić nadejście nowej ery. Obejmuje to spostrzeżenia na temat tego, jak finansować nowe projekty jądrowe, zapewniając jednocześnie niezawodne i zróżnicowane łańcuchy dostaw do ich budowy i zasilania.
Jako drugie co do wielkości źródło niskoemisyjnej energii elektrycznej na świecie po energii wodnej, energia jądrowa obecnie wytwarza tylko nieco poniżej 10% globalnego zaopatrzenia w energię elektryczną. Rosnące wykorzystanie energii elektrycznej – do zasilania wszystkiego, od przemysłu i klimatyzacji po pojazdy elektryczne i centra danych pośród rozwoju sztucznej inteligencji – przyspiesza wzrost zapotrzebowania na energię, które w nadchdzących dekadach, ma wzrosnąć sześć razy szybciej niż ogólne dotychczasowe zużycie energii. Nowa moc wytwórcza z szeregu technologii będzie potrzebna, aby nadążyć za szybkim wzrostem zapotrzebowania, w tym tych, które mogą zapewnić stałą i elastyczną produkcję, takich jak energia jądrowa.
Większość istniejących elektrowni jądrowych znajduje się obecnie w gospodarkach rozwiniętych, ale wiele z tych elektrowni zostało zbudowanych dekady temu. Tymczasem globalna mapa energetyki jądrowej ulega zmianie, a większość projektów jest w trakcie realizacji w Chinach, które do 2030 r. mają prześcignąć Stany Zjednoczone i Europę pod względem zainstalowanej mocy jądrowej. Rosja jest również ważnym graczem w krajobrazie technologii jądrowych.
Spośród 52 reaktorów, których budowę rozpoczęto na całym świecie od 2017 r., 25 opiera się na chińskich projektach, a kolejne 23 na rosyjskich. Podobnie raport pokazuje, jak produkcja i wzbogacanie uranu, paliwa trafiającego do reaktorów jądrowych, jest również wysoce skoncentrowana. „Obecnie ponad 99% mocy wzbogacania ma miejsce w czterech krajach-dostawcach, przy czym Rosja odpowiada za 40% globalnej mocy, co stanowi największy pojedynczy udział” — powiedział dr Fatih Birol, Dyrektor Wykonawczy MAE.
„Wysoce skoncentrowane rynki technologii jądrowych, a także produkcji i wzbogacania uranu, stanowią czynnik ryzyka na przyszłość i podkreślają potrzebę większej różnorodności w łańcuchach dostaw”.
Raport IEA podkreśla, w jaki sposób wprowadzenie Małych Reaktorów Jądrowych może prowadzić do niższych kosztów finansowania. Przy odpowiednim wsparciu instalacje MRJ mogłyby osiągnąć 80 GW do 2040 r., co stanowiłoby 10% całkowitej mocy jądrowej na świecie. Jednak sukces technologii i szybkość jej wdrożenia będą zależeć od zdolności branży do obniżenia kosztów do 2040 r. do poziomu podobnego do kosztów dużych projektów hydroenergetycznych i wiatrowych na morzu.
Nowa era energetyki jądrowej będzie wymagała dużych inwestycji. W scenariuszu szybkiego wzrostu energetyki jądrowej roczne inwestycje musiałyby się podwoić do 120 miliardów USD już do 2030 r. Biorąc pod uwagę skalę wymaganych inwestycji w infrastrukturę, wdrażanie nowych projektów jądrowych nie może opierać się wyłącznie na finansach publicznych. Analiza MAE pokazuje, że zapewnienie przewidywalności przyszłych przepływów pieniężnych jest kluczem do obniżenia kosztów finansowania energetyki (eliminacja inwestowania w tzw. energię odnawialną) i przyciągnięcia kapitału prywatnego do sektora jądrowego.
