Po zatwierdzeniu przez prawodawców w Kiszyniowie 16 lutego nowy premier Mołdawii Dorin Recean natychmiast zakwestionował zapisaną w konstytucji neutralność kraju w swoich pierwszych wypowiedziach jako szef rządu.
Recean, były doradca prezydenta Maii Sandu ds. bezpieczeństwa narodowego, zaczął kwestionować kwestie bezpieczeństwa w związku z rosnącymi obawami przed możliwymi rosyjskimi prowokacjami.
Pomysł odejścia od neutralności wojskowej Mołdawii pojawił się niedawno u prezydenta Sandu, po tym, jak prounijna większość rządząca w Kiszyniowie nieustannie opowiadała się za potrzebą konsolidacji zdolności obronnych Mołdawii od objęcia przez nią urzędu w czerwcu 2021 r., a zwłaszcza po 24 lutego ub.r. Rosja zaatakowała Ukrainę, wschodniego sąsiada Mołdawii.
16 lutego parlament w Kiszyniowie zatwierdzono nowy rząd głosami 62 posłów prounijnych na łączną liczbę 101 deputowanych. Nowy rząd otrzymał mandat do ochrony kraju przed wyzwaniami stawianymi przez Rosję – wywiad ukraiński niedawno ostrzegł o rzekomym rosyjskim spisku mającym na celu destabilizację Mołdawii – oraz do rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską.
„Decyzje, które teraz podejmiemy, będą miały wpływ na naszą przyszłość i nasze dzieci. Mamy możliwość i obowiązek dokonania skoku do cywilizowanego świata, stania się częścią europejskiej rodziny – unii pokoju i dobrobytu” – rządowa strategia rządząca czyta.
Komentując neutralny status Mołdawii po głosowaniu, Recean powiedział: „Nie wolno nam mylić obrony z neutralnością. Neutralność nie zabezpiecza nas na wypadek agresji”. Dodał, że może nadejść czas, kiedy neutralność „już nie będzie działać”.
Nowy premier argumentował dalej, że przez ostatnie 30 lat lub więcej „niektórzy politycy” rozpowszechniali narrację, że „jeśli jesteśmy neutralni, to automatycznie jesteśmy bronieni”, co, jak powiedział, jest fałszywą narracją.
Sandu powiedziała ostatnio, że kraj wciąż analizuje, czy zmiana konstytucji będzie konieczna, aby dołączyć do „większego sojuszu”, zapytana o potencjalne przystąpienie jej kraju do NATO w wywiadzie udzielonym Politico.
NATO od dawna jest delikatnym tematem w Mołdawii, ale w obliczu szalejącej wojny na sąsiedniej Ukrainie prounijne władze coraz częściej mówią o potrzebie zbudowania przez ten kraj wiarygodnych zdolności obronnych. Jednak nawet tak ostrożne wypowiedzi wywołują negatywną retorykę ze strony polityków prorosyjskich czy nacjonalistycznych, starających się zdobyć poparcie wyborców. Wywołały też gniewną reakcję Moskwy.
Niech Mołdawianie zawrą dobre, silne sojusze. Tylko nie rosyjskie.