Słowenia stała się pierwszym byłym komunistycznym krajem bloku wschodniego, który zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci, choć decyzja była daleka od demokratycznej. Pomimo tego, że obywatele Słowenii odrzucali małżeństwa osób tej samej płci w trzech oddzielnych referendach krajowych, krajowy Trybunał Konstytucyjny poszedł naprzód i zalegalizował takie małżeństwa, a także zezwolił na adopcje od par osób tej samej płci.
8 lipca sześciu sędziów głosowało za legalizacją małżeństw i adopcji osób tej samej płci, a trzech głosowało przeciw. Większość twierdziła, że zakaz zawierania małżeństw osób tej samej płci jest niezgodny z konstytucją. Według Radio France orzeczenie wydano po tym, jak dwie pary homoseksualne złożyły skargi, że nie mogą się pobrać ani adoptować dzieci.
Sędziowie wrazili się, że ich decyzja „nie umniejsza znaczenia tradycyjnego małżeństwa jako związku mężczyzny i kobiety ani nie zmienia warunków, w których osoby płci przeciwnej mogą zawierać związki małżeńskie”. Wcześniej Słoweńcy sprzeciwiali się powszechnemu małżeństwu w trzech oddzielnych referendach, po raz ostatni w 2015 r., kiedy 60 procent obywateli głosowało przeciwko legalizacji. Papież Franciszek apelował również o głosowanie na „nie”, mówiąc Słoweńcom, aby „wspierali rodzinę, strukturę odniesienia dla życia w społeczeństwie”. Przeciwnicy małżeństw osób tej samej płci podczas referendum byli wspierani przez partie konserwatywne i Kościół katolicki.
Jak widać w wielu krajach, sądy ominęły wolę ludzi w tej konkretnej kwestii społecznej. Teraz słoweński parlament ma sześć miesięcy na działanie, ale prawdopodobnie zalegalizują małżeństwa osób tej samej płci znacznie wcześniej. Premier Robert Golob przygotowuje się do wprowadzenia nowej ustawy w ciągu dwóch tygodni, aby zapewnić zgodność zasad małżeństw osób tej samej płci z orzeczeniem sądu najwyższego.
„Trybunał Konstytucyjny nakazuje nam znieść tę niekonstytucyjność. Zrobimy to jak najszybciej, już teraz przygotowujemy prawo – zapewnił Luka Mesec, minister pracy, rodziny, spraw społecznych i równości szans.
Teraz Słowenia dołącza do Francji, Niemiec, Szwajcarii, Norwegii i Portugalii, stając się osiemnastym krajem w Europie, który zalegalizował “uniwersalne” małżeństwo. Związek cywilny pozostaje jedynym statusem prawnym dla par osób tej samej płci na Węgrzech, w Chorwacji, Grecji, Cyprze, Włoszech i Czechach. Z drugiej strony Łotwa, Litwa, Polska, Słowacja, Rumunia i Bułgaria nie uznają żadnej formy związku dla par osób tej samej płci.
Na przykład w Rumunii ostatnie referendum zorganizowane w 2018 r. zostało unieważnione z powodu zbyt wielu wstrzymujących się. Na Węgrzech Viktor Orbán walczył o to, by małżeństwo było definiowane jako małżeństwo między mężczyzną a kobietą. W 2020 roku konstytucja Węgier została zmieniona i teraz definiuje rodzinę jako „opartą na małżeństwie i relacji rodzic-dziecko”, gdzie „matka jest kobietą, ojciec jest mężczyzną”.
W czerwcu 2021 r. węgierski parlament przyjął również tekst zakazujący nauczania nieletnich ideologii LGBT w środowisku szkolnym, w tym lekcji edukacji seksualnej, jeśli „mają one na celu promowanie niezgodności płci, zmiany płci lub homoseksualizmu”.
