Komisja Europejska zaleciła w poniedziałek, aby kraje UE zlikwidowały złote paszporty, które pozwalają bogatym ludziom kupić obywatelstwo bloku, i wezwała je do oceny pozbawienia rosyjskich oligarchów,związanych z Kremlem lub popierającym wojnę na Ukrainie, praw obywatelskich wcześniej im przyznanych.
Komisja Europejska wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wobec Cypru i Malty w 2020 r. w związku z ich systemami złotych paszportów.
Komisja ostrzegła, że niektórzy obywatele Rosji lub Białorusi, którzy są wśród 877 osób objętych zamrożeniem aktywów i zakazami podróżowania nałożonymi od 2014 r., lub którzy popierają rosyjską inwazję na sąsiada, mogli uzyskać obywatelstwo UE lub uzyskać dostęp do strefy Schengen za ich pośrednictwem.
Organ wykonawczy UE powiedział, że kraje powinny teraz rozważyć, czy powinny wycofać złote paszporty wydawane takim osobom. Ponadto zalecił natychmiastowe odebranie zezwoleń na pobyt, które zostały przyznane w ramach programu inwestorskiego obywatelom Rosji lub Białorusi popierającym wojnę lub podlegającym sankcjom.
Malta i Bułgaria dają obecnie obywatelstwo dzięki realizowanym planom inwestycyjnym, podczas gdy Cypr, który zrezygnował z własnego programu w listopadzie 2020 r., rozpatruje tylko wnioski złożone przed tą datą. Niedawno bułgarscy ustawodawcy poparli decyzję o zakończeniu programu złotego paszportu.
Cypr odwołał program po tym, jak tajny reportaż telewizyjny pokazał przewodniczącego parlamentu i wpływowego członka parlamentu, którzy twierdzili, że mogą ominąć przepisy, aby wydać paszport fikcyjnemu chińskiemu inwestorowi, który został skazany za oszustwo w swoim kraju.
Raport z 2021 r. wykazał, że ponad połowa z łącznej liczby 6779 paszportów została wydana bezprawnie krewnym bogatych inwestorów w ciągu 13 lat programu, który wygenerował ponad 8 miliardów euro. W raporcie stwierdzono, że rząd niewłaściwie zinterpretował prawo dotyczące wydawania paszportów krewnym, a także stwierdził, że prawie 770 obcokrajowcom niesłusznie przyznano obywatelstwo, głównie z powodu manipulowanej weryfikacji.
Cypryjski minister spraw wewnętrznych Nicos Nouris potwierdził agencji Associated Press, że czterech sankcjonowanych Rosjan otrzymało cypryjski paszport w ramach programu inwestycyjnego państwa.
Według Parlamentu Europejskiego, aż dwanaście krajów UE obsługuje programy zamieszkania w ramach programów inwestycyjnych. Minimalne poziomy inwestycji wahają się od 60 000 euro do 1 250 000 euro.
Zalecenie Komisji pojawiło się po tym, jak europejscy prawodawcy wezwali na początku tego miesiąca do zaprzestania sprzedaży obywatelstwa poprzez programy inwestycyjne oraz do lepszej regulacji pobytu w ramach programów inwestycyjnych.
Oprócz apelu o „natychmiastowe uchylenie wszelkich istniejących programów obywatelstwa dla inwestorów”, komisja wezwała również kraje UE do przeprowadzenia ścisłych kontroli przed wydaniem jakiegokolwiek zezwolenia na pobyt dla inwestorów.
