Polska państwowa spółka energetyczna Enea SA podpisała umowę z amerykańską firmą Last Energy, deweloperem małych reaktorów modułowych (MRM) o współpracy w zakresie wdrażania reaktorów MRM w Polsce. W międzyczasie francuska firma EDF podpisała kolejne umowy o współpracy z polskimi firmami, aby wesprzeć swoją ofertę dostaw od 4 do 6 reaktorów EPR w Polsce.
Zgodnie z listem intencyjnym pomiędzy Eneą a Last Energy, obie firmy będą początkowo współpracować w zakresie rozwoju, budowy i dalszej dystrybucji SMR. Przewiduje również możliwość powołania w Polsce wspólnej spółki odpowiedzialnej za wdrożenie technologii MRM firmy Last Energy w Polsce. Po potwierdzeniu opłacalności ekonomicznej i technologicznej oraz uzyskaniu odpowiednich certyfikatów, na podstawie przeprowadzonych analiz rynkowych oraz potrzeb Grupy Enea, spółki zdecydują o zakresie dalszej współpracy.
Dokument został podpisany podczas konferencji biznesowej Congress 590 w Nadarzynie pod Warszawą. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Grupy Enea i Last Energy, a także Wicepremier i Minister Aktywów Państwowych Jacek Sasin.
– To historyczny moment, bo pokazujemy, że w praktyce budujemy długoterminowe bezpieczeństwo energetyczne Polski – powiedział Sasin. “Enea jest trzecią polską firmą zajmującą się energetyką jądrową. Chcemy, aby energia jądrowa – tradycyjna, duża i państwowa, a także w wymiarze mikro – była naszą przyszłością.”
Technologia SMR firmy Last Energy oparta jest na ciśnieniowym reaktorze wodnym o mocy 20 MWe lub 60 MWt. Moduły elektrowni byłyby budowane poza zakładem i montowane w modułach. Dzięki zastosowaniu gotowych elementów modułowych, reaktor ma zostać zmontowany w ciągu 24 miesięcy od ostatecznej decyzji inwestycyjnej. Zakładany czas życia elektrowni to 42 lata.
Enea stwierdziła, że współpraca z Last Energy jest zgodna z jej strategią rozwoju, która zakłada tworzenie nowych linii biznesowych, a także osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku.
„List intencyjny otwiera możliwość dostępu do nowoczesnych, skalowalnych i bezemisyjnych technologii wytwarzania energii elektrycznej” – powiedział Paweł Majewski, prezes zarządu Enei. „Grupa Enea potencjalnie będzie mogła wykorzystać technologię SMR do budowy własnych mocy produkcyjnych, a w przyszłości do oferowania rozwiązań dla przemysłu i ciepłownictwa w Polsce.
“Komercjalizacja rozwiązań SMR będzie miała pozytywny wpływ na bezpieczeństwo energetyczne, środowisko i konkurencyjność polskiej gospodarki. Wejście Enei na rynek małych, modułowych reaktorów jądrowych pozwoli w przyszłości na rozwój nowych linii biznesowych.”
„Podpisany dziś list intencyjny to nie tylko okazja do korzystania z ekologicznego i bezpiecznego źródła energii” – zaznaczył prezes Enei Jacek Dziuba. “To także bodziec do rozwoju innych obszarów biznesowych i innowacyjnych.”
Prezes Last Energy Bret Kugelmass dodał: „Partnerstwo z Grupą Enea w Polsce ma na celu rozpoczęcie skalowania małych, modułowych elektrowni jądrowych. Dzięki takiemu modelowi dostaw możemy szybko i sprawnie dostarczać czystą energię i pomóc wzmocnić niezależność energetyczną Polski”.
Last Energy jest częścią Energy Impact Center, instytutu badawczego, którego celem jest przyspieszenie przejścia na czystą energię poprzez innowacje.
Polski przemysł ciężki przyjmuje małe reaktory jako sposób na uniknięcie spalania węgla do produkcji ciepła i energii. Producent chemiczny Synthos utworzył spółkę zależną, która ma prawo rozwijać projekty wokół BWRX-300 firmy GE-Hitachi i współpracuje z producentami chemicznymi PKN Orlen i Ciech nad możliwością zastąpienia węgla przez BWRX w ich zakładach. Synthos współpracuje również z firmą energetyczną ZE Pak nad zbadaniem, czy BWRX-300 mogłyby zastąpić węgiel w Elektrowni Pątnów.
NuScale współpracuje z dostawcą paliw płynnych Unimot i firmą Getka z siedzibą w USA, aby zbadać, czy jej moduły energetyczne mogą być używane zamiast węgla. NuScale ma również podobny projekt z KGHM Polska Miedź SA i Piela Business Engineering.
We wrześniu ubiegłego roku ogłoszono, że do 2040 r. można zbudować sześć nowych dużych reaktorów w ramach polskiego planu zmniejszenia historycznego uzależnienia od węgla. EDF z Francji złożyło „niewiążącą ofertę wstępną” na dostawę sześciu dużych reaktorów EPR w październiku.
Firma podpisała pięć nowych umów o współpracy z polskimi firmami podczas piątego Polsko-Francuskiego Dnia Przemysłu Jądrowego w Ołtarzewie. Wydarzenie miało na celu zacieśnienie współpracy pomiędzy polskimi i francuskimi firmami w zakresie wsparcia wstępnej oferty EDF.
EDF zawarł nowe umowy o współpracy z Polimex Mostostal, Sefako, Tele-fonika Kable, Uniserv i ZRE Katowice, potwierdzając tym samym ich prekwalifikację do udziału w potencjalnych programach EPR. Umowy o współpracy zostały również zawarte pomiędzy Bouygues Travaux Publics i Budimex SA oraz pomiędzy IGEOS i GIFEN. Umowy te są następstwem podpisania w grudniu 2021 roku we Francji pięciu umów o współpracy z Zarmen, Rafako, Dominion, Egis Polska i EPG.
„EDF jest zaangażowany we współpracę z polskim łańcuchem dostaw, aby odnieść sukces projektów EPR w Polsce i Europie” – powiedział Vakisasai Ramany, starszy wiceprezes EDF odpowiedzialny za międzynarodowy rozwój jądrowy. „Ambicja EDF w Polsce jest bardzo jasna i nigdy nie zmieniała się: chcemy dostarczyć zintegrowaną ofertę, opartą na europejskiej technologii i europejskim łańcuchu dostaw, aby przyczynić się do niezależności energetycznej, bezpieczeństwa dostaw i transformacji energetycznej”.
Thierry Deschaux, dyrektor zarządzający przedstawicielstwa EDF w Polsce dodał: „Współpraca pomiędzy polskimi i francuskimi firmami przy projektach EPR w Polsce, systematycznie budowana przez lata przez EDF, umożliwi znaczącą zmianę i zwiększenie możliwości polskiego przemysłu. 66 polskich firm już wstępnie zakwalifikowanych przez EDF, konsolidujemy naszą polską strategię lokalizacyjną i jesteśmy przekonani, że do końca tego roku możemy podnieść ten wynik do ponad 100”.
Polityka Energetyczna Polski do 2040 roku opiera się na trzech filarach: sprawiedliwej transformacji; zeroemisyjny system energetyczny; i dobrej jakości powietrza. Pierwszy blok jądrowy o mocy 1-1,6 GWe ma zostać oddany do użytku w 2033 r., a do 2040 r. pięć kolejnych, czyli 6-9 GWe. Nadmorskie miejscowości Lubiatowo i Kopalino w gminie Choczewo zostały wybrane jako preferowana lokalizacja pierwsza duża elektrownia jądrowa w kraju.
W lipcu ubiegłego roku firma Westinghouse Electric Company ogłosiła rozpoczęcie prac inżynieryjno-projektowych (FEED) – w oparciu o technologię AP1000 – w ramach grantu Amerykańskiej Agencji Handlu i Rozwoju „na rozwój” programu energetyki jądrowej w Polsce. Kraj otrzymał już ofertę Korea Hydro & Nuclear Power na budowę sześciu reaktorów APR-1400.
